رقص های گروهی، مثل رقص هالای در ترکیه بسیار رایج هستند. ترکیه همواره پلی میان دو قاره آسیا و اروپا بوده و به دلیل مواجهه با سه دریا و تردد در مسیرهای مهم تجاری، دارای فرهنگی غنی است که این موضوع در تنوع رقص های این کشور نیز منعکس شده است. رقص های گروهی بر اساس منطقه و موقعیت خاص دارای ویژگی های مختلفی هستند و معمولاً در مراسم عروسی، گردهمایی ها، جشن ها، تعطیلات مذهبی و ملی و اعزام فرزندان به خدمت سربازی صورت می گیرد.

رقص ها نقش های مختلف اجتماعی زن و مرد را نشان می دهند. برخی از رقص ها داستان هایی را از فرهنگ ترکیه بیان می کنند و هر رقص رنگ، ریتم و استایل خود را دارد. گونه های مختلف رقص در ترکیه نشان دهنده ساختار فرهنگی هر منطقه نیز می باشد. رقص های عامیانه به نام خالقان خود، مناطق جغرافیایی، رویدادهای طبیعی یا داستان هایی که با آنها ارتباط دارند نامگذاری شده است.

رقص بار در استان ارزروم، رقص هالای در شرق و جنوب شرقی، هورا در تریس، هورون در دریای سیاه، رقص های قاشق در داخل و اطراف قونیه و لزگیکا در کارس و ارداهان بهترین نمونه های شناخته شده از رقص های گروهی در ترکیه هستند.

رقص گروهی هالای

رقص هالای

هالای بخشی از رقص ترکیه است که یک ساختار غنی از سادگی، نماد خلقت و اصالت قوم را به نمایش می گذارد. هالای از کلمه “آلای” گرفته شده است که به معنی “بسیاری از مردم”، وحدت، اتحاد و همکاری است. این همچنین به معنای استمرار یک گروه انسانی است.

این رقص عامیانه تا حد زیادی در شرق، جنوب شرقی و آناتولی مرکزی انجام می شود و یکی از رقص های بسیار برجسته و جالب ترکیه است. رقص های هالای با یک چوب تو خالی و طبل نواخته می شوند. باید حداقل ۳ نفر زن یا مرد برای این رقص آماده باشند. رقصندگان دست خود را روی شانه هم نگه می دارند و یک ردیف و سپس یک دایره تشکیل می دهند، با توجه به ریتم موسیقی، ترکیب پا بسیار مهم است.

رقص هالای

هالای معمولاً در هوای آزاد انجام می شود. رقصنده ای که اولین نفر در ردیف است “حلیباسی” نامیده می شود و آخرین نفر در ردیف “پوکیک” نام دارد. آنها هر دو دارای یک دستمال دستی هستند که مطابق با ریتم موسیقی آن را می چرخانند. هر رقص یک رهبر دارد که همگان را با هم هماهنگ می کند. رقصندگان پس از اعلام رهبر به آرامی شروع می کنند و به تدریج سرعت خود را در طول دو یا سه بخش افزایش می دهند.

چهار موسیقی متنوع هالای با توجه به ریتم های مختلفشان وجود دارد. شما می توانید تمام تدابیر و عناصر ریتمیک موسیقی محلی ترک را در ملودی های هالای تجربه کنید.

رقص هالای در گذر زمان

رقص هالای

رقص گروهی هالای از ابتدای دوره امپراطوری آشوریان بوده است. اکنون رقص ملی ترکیه نیز محسوب می شود. زادگاه این رقص از ترکیه، ایران، عراق و آذربایجان بوده است. در آذربایجان، yal به معنی “ردیف ، خط زنجیره” است. رقص هالای توسط افرادی که در یک دایره یا یک خط جمع می شوند صورت می گیرد.

رقصندگان در یک خط یا دو ردیف و گاه در چندین ردیف ایستاده اند. همه شرکت کنندگان در حالی که حرکات ریتمیک و برازنده ای را با بدن، پا ها، پا و بازو خود انجام می دهند، با دستی یا رقص شانه به شانه یکدیگر را نگه می دارند.

هالای در گذشته و به طور سنتی فقط در مراسم عروسی توسط مردان رقصیده می شد، اما اکنون در جشن های دیگر نیز مورد استفاده قرار می گیرد. بسیار ریتمیک است و عموماً مبتنی بر یک ایستادگی سفت و خم کردن سریع زانوها است. همه افراد درگیر به عنوان یک نفر حرکت می کنند. با پیشرفت رقص، مردم جستن، لرزش ها و مکث های خودشان را در نمایش رقص اضافه خواهند کرد. گاهی اوقات آواز و آهنگ های عامیانه ای را همراه با حرکات می خوانند. هالای نمایش خوبی از استعداد و ابتکار شرکت کنندگان است.

سازهای موسیقی مورد نیاز برای اجرای هالای در ترکیه

عناصر ریتمیک رقص هالای بسیار غنی است. موسیقی این رقص بیشتر با ترکیبی از طبل ها و همچنین شیپور ها، سازهای بادی، کاوال (لوله چوپان)، سیپسی (نی)، سیگیرتما (فیف) یا بگلاما (ابزاری با سه رشته دوتایی) و سایر سازهای موسیقی بومی اجرا می شود اما در سال های اخیر ابزارهای الکترونیکی جایگزین برخی از این ابزار شده اند.

لباس مخصوص رقص هالای

لباس ها بخش مهمی از رقص های ترکیه هستند. مرد ها به طور کلی کت های کوتاه با آستین های چاک دار، یک سربند مشخص می   پوشند.  لباسی که با  یک آبا (یک کت پشمی درشت) ، شلوار ساسن دار، جوراب های رنگارنگ و یمنی (کفش دهقانی) پوشیده شده است. از طرف دیگر زنان دامن های تک یا دورچین را با کت های کوتاه به نام های cepken ، نمک (یقه بدون پیراهن) یا کامادان (نوعی یقه) می پوشند. گاهی نیز شلوار ساسن دار و سالواری می پوشند. با سکه ها، جواهرات، سربند های گلدوزی و قلاب دوزی شده سرشان را آرایش می کنند  و با جوراب هایی با نقوش عامیانه و cariks لباس خود را کامل می کند.

رقص های گروهی سرانجام با گذر زمان از شکل اولیه خود فاصله گرفتند و با برگزاری مسابقات و جشنواره ها به شکل هنری امروزی خودشان درآمدند. براساس رکوردهای جهانی Guiness ، بزرگترین رقص هالای توسط ۹۰۴ رقاصنده در ۱۹ آوریل ۲۰۰۹ در آنتالیا ترکیه انجام شد.